1/ Ý nghĩa “tâm linh phong thủy” về lễ tang người quá cố:
-Thuật ngữ “tâm linh”/ prémonition: có nghĩa: cảm giác riêng như báo trước sự việc sẽ đến với mình (sensation récédant un fait et l’ annocant; đây là định nghĩa của sách Nouveau petit larousse illustrénhà xuất bản Paris IV/ Pháp quốc, năm 1952).
-Thuật ngữ “phong thủy”/ géomancie: là cảnh quan của môi trường sống cho con người (và cho cả sinh vật nói chung), gồm 2 điều kiện tối thiểu phải có là GIÓ/ phong & NƯỚC/ thủy…Người Trung Quốc (Học viện dân tộc trung ương Bắc Kinh) quan niệm “phong thủy” như là học thuật nghiên cứu “địa cầu từ trường dữ nhân loại quan hệ học”; còn người phương tây (đại học akeland-New Zealand) nhận định: phong thủy là hệ thống bình giá cảnh quan, để tìm kiếm địa điểm may mắn trong các công trình kiến trúc !
-Ý nghĩa cụm từ “tâm linh phong thủy” trước hết hàm nghĩa: niềm tin tưởng về nơi cư trú (nhà cho người sống, mộ phần cho người chết) luôn có nhiều thuận lợi/ hanh thông vui vẻ dài lâu…sẽ đến với chủ nhân của ngôi nhà (hoặc của ngôi mộ) và lưu truyền nhiều đời cho các thế hệ hậu duệ !
2/ Sơ lược về các hình thái tang lễ truyền thống:
Nước ta cũng như nhiều dân tộc phương Đông châu Á gió mùa khác, do giao thoa tiếp biến nền văn hóa “âm dương-ngũ hành” của phương pháp luận DỊCH LÝ HỌC (théorie des changements binaires) và tập tục đẹp là ĐẠO HIẾU (= hàm ơn công lao cha mẹ, tổ tiên), nên rất chú trọng cách an táng cho người quá cố/ tùy theo tín ngưỡng vùng miền, mà đã có các hình thái an táng truyền thống sau:
-Thổ táng/địa táng: chôn người chết (cỗ áo quan có thể bằng gỗ, bằng kim loại hay làm bằng xi măng…)
– Hỏa táng: thiêu đốt xác nguời chết (bằng củi, hoặc bằng nhiệt điện từ 750-1150 độ Celsius…), phần tro cốt lưu lại tại nhà-chùa-nhà thờ..tùy theo tâm linh & tín ngưỡng !
– Thủy táng: đặt tử thi lên ghe thuyền (hoặc bè nuớc) rồi thả trôi ra sông ra biển…thậm chí có nơi chỉ bó chặt xác chết bằng vải thô, rồi bỏ xuống biển khơi…
– Sơn điểu táng: đem tử thi lên núi cao, đặt phơi xác người chết cho các loài chim ăn thịt sống rỉa mổ ăn dần…
Tất nhiên các cách an táng trên, đều mang sắc thái “tâm linh phong thủy” bản địa là đã:
+ Chọn ngày giờ lành, tốt… cho hồn người chết ra đi thanh thản!
+ Chọn vị trí/địa điểm, để tiến hành lễ tang…sao cho người quá cố siêu thoát với lòng mong mỏi của người còn sống: là được đền đáp công ơn/ đạo hiếu, tròn đầy với người quá cố!
3/ Hình thái MỘC TÁNG mới mẻ:
Hiện nay, trên thế giới, do nhu cầu bảo vệ hệ sinh thái môi trường toàn cầu… một số vùng miền đã thực hiện cách mai táng mới mẻ hơn/ tuy không nhiều: đó là Mộc Táng !
-Mộc táng ở đảo Đài Loan: tử thi được hỏa thiêu với nhiệt độ cao, tro cốt thành bột mịn, trộn chung với bột ngô/ bắp, hoặc bột khoai,,.rồi đem rải trên các triền núi-sườn đồi… để rễ cây cối (= MỘC TÁNG) thuận lợi phát triển và bám chặt vào đất, chống ngừa sạt lở đất gây tai họa cho người sống. Đây là cách nghĩ: người chết “phù hộ” cho người sống, người chết “vẫn có ích” cho cộng đồng…
-Mộc táng ở Thụy Điển: sấy lạnh xác người chết trong bồn dung dịch nitơ lỏng (ở – 1950C) được rung lắc qua thiết bị promator, xác chết sẽ bị phân hủy thành bột mịn / cũng trộn thêm vài loại bột ngũ cốc khác… rồi dùng làm phân bón cho cây, thỏa mãn di chúc của người đã chết (muốn được trồng cây gì? và nơi chốn trồng cây…!), “cây người” này tượng trưng cho người CHẾT VẪN SỐNG MÃI, đây là phát kiến của nhà khoa học Susanne Wiigh Masak, và nhiều gia đình đã hưởng ứng cách mộc táng sinh học này !
-Mộc táng ở Mỹ (cư dân bản địa 14 bang phía đông bắc): cũng là ngâm thi hài vào dung dịch kiềm alkaline hydrolysis trong bồn áp suất nhiệt độ cao…thi thể sẽ tan thành tro bụi, được thân nhân người quá cố tùy nghi sử dụng như phân bón mà trồng cây hoa kiểng/ theo sở thích của người chết mà khi còn sống… họ vẫn yêu thích !
Cả 3 hình thái MỘC TÁNG mới mẻ này, cũng là cách xử lý an toàn cho môi trường sống luôn làm phong phú “tâm linh phong thủy” vừa cho cả người SỐNG, vừa cho cả người CHẾT còn mãi bên nhau!
Tác giả: Lê Hưng VKD
